Η “Πράσινη ανάπτυξη” του … ΘΑΣΟΚ

Έφτασε στο μέηλ μου και το μοιράζομαι μαζί σας.

Γράφει ο Αποστόλης Λούλης:

 ΠΡΑΣΙΝΗ  ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Η  … δική  τους   και  η  δική  μας.

 Η νέα πράσινη σημαία

Οι Οικολόγοι Πράσινοι (ΟΠ) εγκαλούν το ΠΑΣΟΚ για αφερεγγυότητα στις διακυρήξεις του για μια «πράσινη ανάπτυξη». Λένε ότι το ΠΑΣΟΚ ουσιαστικά δεν θέλει άλλα ούτε και μπορεί να εφαρμόσει μια τέτοια πολιτική εάν και εφόσον έρθει στην εξουσία.

(και τα απαραίτητα … πράσινα άλογα)

• Οι θέσεις του ΠΑΣΟΚ για απεξάρτηση απ’ το πετρέλαιο, είναι σε αναντιστοιχία με τις εξαγγελίες του για μετατροπή της Ελλάδας σε «ισχυρό ενεργειακό πόλο».
• Οι στόχοι του για «πράσινη ενέργεια» είναι κατώτεροι κι από εκείνους της Ν.Δ.
• Το πρόγραμμά του για επαναπρογραμματισμό των μεγάλων επενδύσεων και σταμάτημα της «υπερσυγκέντρωσης» έρχεται σ’ αντίθεση με τα Φαραωνικά έργα σε γήπεδα γκόλφ, μεταλλεία Οίτης, δρόμο Ε65, που προωθούν οι δήμαρχοί του.
• Λέει όχι στην ανορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων την ώρα που ακόμα υποστηρίζει την εκτροπή του Αχελώου.
• Υποστηρίζει την ανακύκλωση-κομποστοποίηση και ταυτόχρονα οι δήμοι υπό την κηδεμονία του προωθούν την καύση .

Η νέα σημαία του ΠΑΣΟΚ για «πράσινη ανάπτυξη» προφανώς δεν αποτελεί άμεση λύση για έξοδο απ’ την κρίση που απειλεί να  καταπιεί την ήδη προβληματική Ελληνική οικονομία.

Οι σημερινές μαξιμαλιστικές διακυρήξεις του εντάσσονται μόνο (και πάντα) στο  προεκλογικό κλίμα που καλλιεργεί εδώ και καιρό .

Όταν και αν έρθει η ώρα -όντας κυβέρνηση-να του ζητηθεί η υλοποίηση των διακυρήξεών του, τότε θα επικρατήσει ο…ρεαλισμός!

Το σημερινό ΠΑΣΟΚ, όντας δέσμιο της νεωτερικότητας στην παγκοσμιοποιημένη της διάσταση, όπως άλλωστε κι όλα τα σοσιαλδημοκρατικά (κι όχι μόνο) κόμματα εξουσίας, μπορεί να παράξει μόνο στόχους που αφορούν την άμεση προοπτική.

Η επίπλαστη ασφάλεια της δυτικοτραφούς νεωτερικότητας που χαρακτηρίζει τα πολιτικά συστήματα στα οποία ανήκει και το ΠΑΣΟΚ σαν κόμμα εξουσίας, δεν αφήνει καθόλου περιθώρια για μελλοντικούς σχεδιασμούς. Ακόμα και τα πιο μαξιμαλιστικά του σχέδια κυριαρχούνται από μια πολιτική που δεν είναι παρά άθροισμα μέτρων.

Οι υπάρχουσες επιλογές για τέτοιου είδους πολιτικούς οργανισμούς έχουν πεπερασμένα όρια. Η ευμεταβλητότητα και η αστάθεια, η θεοποίηση της ευελιξίας, της κινητικότητας, της αξιοκρατίας, εμβολιάζουν αυτά τα πολιτικά συστήματα με τη λογική τους και στην Ελλάδα αυτή η αστάθεια εκφράζεται με τι άλλο; Με την εκλογολογία!

Το ΠΑΣΟΚ έχει πρόγραμμα! Μόνο που όταν λένε πρόγραμμα στο ΠΑΣΟΚ εννοούν δέσμη μέτρων κι όχι σχέδιο. Παράδειγμα:  Το ηλεκτρονικό βιβλίο, για τον Γιωργάκη αποτελεί την απάντηση στην υποτίμηση της γνώσης και τη θεοποίηση της εξειδίκευσης!

Η λογική της «ευελιξίας», της υποταγής του μέλλοντος στο παρόν και η μόνιμη επίκληση του «εφικτού» έναντι του «ουτοπικού», η λογική δηλαδή μέσα στην οποία κινούνται αυτοί οι πολιτικοί οργανισμοί δεν είναι η λογική των οικολόγων.

Στις «Προγραμματικές Προτάσεις για Πολιτικές Αλλαγές» οι ΟΠ δεν καταρτίζουν ένα αυριανό κυβερνητικό πρόγραμμα! Κι επειδή δεν είναι κόμμα εξουσίας, ακόμα και τα πιο άμεσα εφαρμόσιμα μέτρα που προτείνουν, εντάσσονται μέσα στο γενικότερο όραμα που έχουν για μια άλλη κοινωνία!

Επειδή ακριβώς δεν είναι δέσμιοι καμίας νεωτερικότητας και κανενός κατεστημένου πολιτικού συστήματος, έχουν την «πολυτέλεια» να μπορούν  να βλέπουν την πράσινη ανάπτυξη  σφαιρικά. Αυτό δηλαδή που δεν μπορεί να κάνει το ΠΑΣΟΚ. Το κόμμα του Γιωργάκη δύο πράγματα δεν μπορεί να κάνει:

Α) Δεν μπορεί να χαράξει μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Δεν του το επιτρέπουν τα συστημικά του όρια. Δεν είναι φτιαγμένο γι αυτό το σκοπό!

Β) Δεν μπορεί και δεν τολμά να μαρτυρήσει τι άμεσα μέτρα θα πάρει για να σώσει την οικονομία της χώρας. Πώς θα αντιμετωπίσει την έλλειψη ρευστότητας, πώς θα κάνει δημόσιες επενδύσεις χωρίς λεφτά, πώς θα μειώσει το χρέος, πώς θα σταματήσει τη διογκούμενη ανεργία, ποια θα είναι η δική του απάντηση στο επικαιροποιημένο σχέδιο σταθεροποίησης.

Η νέα σημαία λοιπόν του ΠΑΣΟΚ για «πράσινη ανάπτυξη» δεν είναι ούτε μακροπρόθεσμο σχέδιο -αφού δεν μπορεί να έχει τέτοιο- ούτε άμεσα μέτρα σωτηρίας, γιατί αν τα μαρτυρήσει θα φανεί ότι είναι ίδια μ’αυτά της Ν.Δ και των περιθωρίων που αφήνει η αποσβολωμένη Ε.Ε

Το «New Obama’s style» που υιοθετεί το ΠΑΣΟΚ μεταφράζεται στα ελληνικά: «Ας βγούμε κυβέρνηση και βλέπουμε».

Η αστάθεια, η ρευστότητα και οι θολές διακυρήξεις είναι μια ατμόσφαιρα πολύ προσφιλής και γνωστή στους Έλληνες σοσιαλιστές. Η κριτική των ΟΠ δεν πρέπει να βασίζεται στην ανάδειξη της αμετροέπειάς τους. Δεν πρέπει δηλαδή να ξεκινήσει ένας διαγκωνισμός για το ποιος είναι πιστότερος κύρηκας της «πράσινης ανάπτυξης». Αντίθετα οι ΟΠ οφείλουν να αναδείξουν τις παραπάνω αδυναμίες του ΠΑΣΟΚ. Από τη μια δηλαδή την ταύτισή του με τους κακέκτυπους νεοφιλελεύθερους της κυβέρνησης, όσον αφορά τα άμεσα μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης, κι απ’ την άλλη την αδυναμία του να προτάξει κάτι ουσιαστικό κι ολοκληρωμένο, κάτι βέβαια που θα ανέτρεπε και το κοινωνικό του υπόβαθρο: το βόλεμα, την κρατικίστικη νοοτροπία , τον τριτοδρομισμό του, τον λαικισμό του.

  Το καθεστώς του δικομματισμού και οι καθεστωτικές ελίτ της χώρας μας έχουν εθίσει τους πολίτες εδώ και δεκαετίες, να αντιμετωπίζουν το κράτος σαν ένα σύνολο μηχανισμών καταπίεσης, κυριαρχίας, ταξικών διακρίσεων στην παιδεία και την υγεία και ταυτόχρονα σαν ένα σύνολο θεσμών για κομματικές διευκολύνσεις με χαρακτηριστικά την αναποτελεσματικότητα και την αδικία. Την όποιας μορφής «πράσινη ανάπτυξη» το ΠΑΣΟΚ, την βλέπει να περνά μέσα από προεδρικά διατάγματα νόμους και υπουργικές αποφάσεις. Οι Οικολόγοι Πράσινοι οφείλουν να δώσουν τη δική τους άποψη για το ποιο θεωρούν ότι είναι το κοινωνικό υποκείμενο της υλοποίησης της «πράσινης λύσης».

  ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ  ΠΟΛΙΤΩΝ: Το κοινωνικό υποκείμενο της «πράσινης λύσης»

Πώς θα ενεργοποιηθεί η Κοινωνία Των Πολιτών (ΚΤΠ) όταν δεν υπάρχει καν κοινωνία;;

Στην Ελληνική κοινωνία σήμερα υπάρχουν κοινοί στόχοι, κοινές ελπίδες, κοινό αξιακό σύστημα, κοινή αίσθηση και κοινή διαχείριση κοινών κινδύνων; Υπάρχουν αισθήματα δι-ανθρώπινης αλληλεγγύης και συν-ανήκειν ;

Οι περισσότεροι Έλληνες πολίτες σήμερα δεν παίρνουν το παραμικρό ρίσκο να υπερασπιστούν ιδέες (για τις οποίες κόπτονται), θεσμούς (που υποτίθεται ότι υπηρετούν), ή πρόσωπα (που υποτίθεται ότι αγαπούν). Νομιμοποιήθηκε η αυθαιρεσία, ηθικοποιήθηκε η διαφθορά και ο χρυσοκέντητος ατομισμός. Σ’ αυτή την κοινωνία του φόβου, της απάθειας, των προσχημάτων και των υπεκφυγών ποία θα είναι αυτή η κοινωνία των πολιτών που θα βρει φωνή, θα την υψώσει και θα την κάνει πράξη ;

Πώς μπορεί να γίνει σήμερα, αυτή η απίσχναση του κοινωνικού ιστού κι αυτή η διάρρηξη του κοινωνικού συμβολαίου να δώσουν γέννηση την ενεργοποίηση του πολίτη ; Τι πρέπει να ξεπεράσει η ΚΤΠ για να διασπάσει αυτή την κοινωνία της αδιαφορίας, όπου η κορύφωση των δικαιωμάτων κατρακυλά στην μοναξιά των δικαιωμάτων ;

Τραγική κατάληξη αυτής της εγκατάλειψης είναι σήμερα η αντικατάσταση του ρόλου του πολίτη από εκείνον του καταναλωτή!

 ΠΩΣ  ΕΓΙΝΕ  ΑΥΤΟ ;

Το άδειασμα του δημόσιου βίου είναι αποτέλεσμα μιάς πολύ παλιάς διαδικασίας που κατέληξε στον σχηματισμό της νέας καπιταλιστικής εγκόσμιας αστικής κουλτούρας.          

«Κάθε άνθρωπος αποτραβηγμένος στον εαυτό του, συμπεριφέρεται σαν να είναι ξένος προς τη μοίρα των άλλων. Τα παιδιά του κι οι στενοί του φίλοι συνιστούν γι’ αυτόν το σύνολο του ανθρώπινου είδους. Όσο για τις συναλλαγές με τους συμπολίτες του, μπορεί να συγχρωτίζεται  μαζί τους αλλά δεν τους αντιλαμβάνεται. Υπάρχει για τον εαυτό του και μόνο γι’ αυτόν. Αν γι’ αυτόν εξακολουθεί να υπάρχει μια έννοια της οικογένειας, δεν υπάρχει πλέον μια έννοια της κοινωνίας”. (TOCQUEVILLE)

Πριν ακόμα κι απ’ τη Γαλλική  επανάσταση, ο καπιταλισμός αργά αλλά σταθερά έθεσε τους οικονομικούς, πολιτικούς και κοινωνικούς όρους για τη σταδιακή εξαφάνιση της α-πρόσωπης  κοινωνικής ζωής και τη διάσπαση του μορίου «δημόσια – ιδιωτική ζωή».

Το «αίτημα της ελευθερίας ήταν αυτό που μετέβαλε τα πάντα. Το αποτέλεσμα ήταν ο πόθος για ελευθερία να γίνει εξάρτημα της πίστης στον ατομικό χαρακτήρα εν είδει κοινωνικής αρχής» (Richard Sennett: Η τυραννία της οικειότητας)

Σιγά-σιγά οι άνθρωποι άρχισαν να πραγματεύονται δημόσια ζητήματα σύμφωνα με προσωπικά αισθήματα. (Δημοσιογράφοι και πολιτικά πρόσωπα στην τηλεόραση έχουν αντικαταστήσει εκφράσεις όπως «νομίζω» ή «πιστεύω» με την έκφραση: «έχω την αίσθηση»)

Όσα ζητήματα είναι α-πρόσωπα δεν συγκινούν. Αντίθετα συγκινούν όταν οι άνθρωποι πραγματεύονται αυτά τα ζητήματα σαν προσωπικά θέματα. Σε κοινοτικές ομάδες, οι άνθρωποι σιγά-σιγά αισθάνονται απαραίτητο να γνωρίζονται αναμεταξύ τους προκειμένου να ενεργήσουν από κοινού.

Το απρόσωπο κοινωνικό περιβάλλον εξωθεί τα άτομα να θεωρούν τη δημόσια σφαίρα άνευ νοήματος…και το γεγονός ότι οι άνθρωποι χάνουν τη βούληση να δρουν κοινωνικά, παρουσιάζεται σαν καθαυτό ψυχολογικό πρόβλημα! Προτείνονται διάφορες θεραπείες για να  απαλλαγούν οι άνθρωποι απ’ αυτή την…εγωπάθεια .Λες και αυτό το περιβάλλον που τους αρρώστησε, μπορεί να τους υποδεχτεί θεραπευμένους μ’ ανοιχτές αγκάλες !

Ο δημόσιος κόσμος εξαφανίσθηκε στη σύγχρονη αστική κουλτούρα. Μία κουλτούρα που αντικατέστησε την εκφραστική ζωή και την ταυτότητα του δημόσιου ανθρώπου με μια νέα ζωή, πιο αυθεντική, πιο προσωπική αλλά και πιο άδεια !! Η αποτίναξη των αλυσίδων του τοπικισμού  που σφυρηλατήθηκε για πρώτη φορά τον 19^ο αιώνα και σήμερα έχει καταστεί «Πιστεύω», είναι συνάμα η ανανέωση της ελπίδας για μια αρχή άλλης πολιτικής συμπεριφοράς.

Όσο πιο πολύ μαθαίνουν οι άνθρωποι να διεκδικούν επιθετικά τα συμφέροντά τους στην κοινωνία, τόσο περισσότερο μαθαίνουν να δρουν απρόσωπα. Η κοινωνία των πολιτών οφείλει να είναι ο δάσκαλος τούτης της δράσης, η αγορά όπου αποκτά νόημα η σύμπραξη με άλλα πρόσωπα, χωρίς τον καταναγκασμό να γνωρίζονται σαν πρόσωπα. Αυτή ακριβώς η πολιτισμένη δυνατότητα είναι σήμερα υπό αναζήτηση ! Γίνεται έτσι πιο κατανοητό γιατί και στη χώρα μας έχει απαξιωθεί τόσο η πολιτική ζωή κι’ η ενασχόληση με τα κοινά, κύρια από τη νεολαία. Γίνεται πιο εύκολα κατανοητό γιατί κάθε κόμμα επικαλείται το λαό του (λες κι’ έχουμε τόσους λαούς όσα και κόμματα!). Κάθε φορέας επικαλείται το κεκτημένο του, κάθε πολίτης το άρθρο του Συντάγματος που τον «βολεύει». Ακήρυκτοι εμφύλιοι…

Αντιλαμβανόμαστε γιατί και πώς διαλύθηκαν τα συνδικάτα ή έγιναν σφραγίδες και κομματικά φέουδα  Γιατί και πώς διαλύθηκε το αγροτικό συνεταιριστικό κίνημα. Πρώτα απ’ το ΠΑΣΟΚ στη δεκαετία του ‘80 όταν επιχείρησε την άλωσή του και οδήγησε μεγάλες οργανώσεις στη χρεοκοπία και τη διάλυση και κατόπιν από τη Ν.Δ που έδωσε τη χαριστική βολή γιατί πολύ απλά η νεοφιλελεύθερη ιδεολογία της δεν συμπορεύεται με την ιδέα των συνεταιρισμών. Η τοπική αυτοδιοίκηση άδειασε από κάθε νόημα και πόρους κι έγινε εξάρτημα της εκάστοτε κεντρικής εξουσίας.

ΝΕΕΣ  ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΤΗΤΕΣ

Η νεοφιλελεύθερη πολιτική φιλοσοφία, σε αγαστή σύμπνοια με τον υπαρκτό σοσιαλιστικό φιλελευθερισμό, απεξαρθρώνουν την παράδοση -κι’ έτσι την κοινωνική αλληλεγγύη- υποκλινόμενοι στον οικονομισμό της κλασσικής φιλελεύθερης σκέψης. Κι’ έτσι ο θεσμοποιημένος  ατομισμός εξαφανίζει τη κοινωνική αλληλεγγύη και την κοινωνική δικαιοσύνη, αφαιρώντας κάθε ουσιαστικό περιεχόμενο από την  κοινωνία των πολιτών παλαιού τύπου.

Αυτή άλλωστε η κοινωνία των πολιτών, υπήρξε και ο στόχος προς κατεδάφιση της πλειοψηφίας των  σοσιαλφιλελεύθερων :

«…Η  ιδέα της κοινωνίας των πολιτών υπήρξε δεμένη με το κράτος και τη συγκεντρωτικότητά του…» αναφέρει ο Anthony Giddens στον «Τρίτο Δρόμο» του. Και παρακάτω:

«…Πώς θα μπορούσε η ΚΤΠ να ανανεωθεί σε μια εποχή εξάρθρωσης της παράδοσης όπου το εθνικό κράτος εναντιώνεται στην παγκοσμιοποίηση ;…», «…εξ άλλου μια τέτοια ανανέωση θα μπορούσε να είναι και επικίνδυνη (!) παρά απελευθερωτική, διότι θα ενθάρρυνε τη διόγκωση των φονταμενταλισμών, σε συνδυασμό με μια αύξηση της βίας (!)…» «…Η  ΚΤΠ υπήρξε το προϊόν κοινωνικών διευθετήσεων που δεν υφίστανται πλέον…»

Ο θεωρητικός του Μπλερισμού A.Giddens, θεοποιεί ένα «παγκόσμιο πολίτη» που απαλλαγμένος από τα βαρίδια της φύσης και της παράδοσης αυτοπροσδιορίζεται και δρα κυρίως για ίδιον όφελος. Θεωρείται προικισμένος με μια «αντανακλαστικότητα» δυνατή να υποκαταστήσει τα πάντα στη νέα του προσωπικότητα: την έννοια της δημοκρατίας, τις αξίες της ελευθερίας και της αλληλεγγύης, την ικανότητα του επιχειρείν κλπ .

Αυτός ο παγκόσμιος πολίτης μπορεί και οφείλει να δημιουργεί «ενώσεις πολιτών» -που δεν είναι παρά συμβάσεις έργου αυτόνομων πολιτών- προορισμένες να λύνουν συγκεκριμένα προβλήματα. Αυτές οι «ενώσεις» είναι το προτεινόμενο σχήμα για να αντικαταστήσει την κοινωνία των πολιτών.

Μένει σε μας να επιλέξουμε :

- Θα προτιμήσουμε τη δραστηριοποίηση του «βιονικού» παγκόσμιου πολίτη που κινείται στα πλαίσια της θεσμοποιημένης αντανακλαστικότητας και δημιουργεί «ενώσεις πολιτών» με ημερομηνία λήξης και με βάση το ατομικό συμφέρον ή

- Θα ανανεώσουμε την ΚΤΠ με την ανακάλυψη νέων συλλογικοτήτων που δεν αναιρούν αλλά ενδυναμώνουν την εκφραστική ζωή και την ταυτότητα του δημόσιου ανθρώπου ;

Δείγματα των επιλογών που προτιμούν οι οικολόγοι υπάρχουν αρκετά τις δύο τελευταίες δεκαετίες (και συνεχίζουν να δημιουργούνται) και στην Ελλάδα:

- Πλήθος μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ)

- Δίκτυα πολιτών (παραγωγής, κατανάλωσης ανταλλαγής αγαθών και υπηρεσιών)

- Δίκτυα εθελοντών

- Επιτροπές πολιτών ή κατοίκων για αυτοδιαχείριση χώρων ή κτιρίων

- Σύλλογοι ή ενώσεις για την υπεράσπιση ευπαθών ομάδων ή ομάδες αυτοπροστασίας

- Δίκτυα αυτοοργάνωσης μέσα από το διαδίκτυο

- Ειρηνιστικές, φεμινιστικές οργανώσεις κ.ά.

Η μορφή και η δυναμική των νέων αυτών συλλογικοτήτων εξαρτάται πάντα από τον συσχετισμό τους με την κεντρική εξουσία και τον βαθμό αποδοχής τους από την υπόλοιπη κοινωνία .

Για παράδειγμα αναφέρουμε την απαγορευτική δικλείδα στις ΜΚΟ  όπου τα μέλη τους δεν πρέπει να συμμετέχουν σε κόμματα ή να παίρνουν πολιτικές θέσεις .

Αυτός όμως ο χώρος της νέας κοινωνίας των πολιτών παραμένει ο πιο προνομιακός που μπορεί να δώσει ζωή στο οικολογικό όραμα για μια «Πράσινη Ανάπτυξη» ή καλύτερα για μια «ΠΡΑΣΙΝΗ ΛΥΣΗ» στην κρίση. Είναι ο πιο γόνιμος χώρος για να κινηθούν οι Οικολόγοι Πράσινοι σαν μέρος του ευρύτερου Οικολογικού Κινήματος.